APOLOGIST(MIZO)

CHANCHIN THA ȚAN TURA RUAT (APOLOGIST)

Apologist awmzia chu defender, do let tu, dodaltu, thlavâng hauhtu, tihna a ni a. Apologist ten kan rinna, kan nihna kil hrang² atanga min rawn beitute laka lo invenna, chhan let hi an tum ani. Chuti-ang taka kan rinna ven him hna thawktute chu ‘Apologist’ tia koh an ni.

Apologetic hi Greek tawng apologia tih atanga lokal ani a, Apologetic chungchanga Christiante thupui laimu ber chu ‘1Pet 3:16’ thu- _”… chhia leh ṭha hriatna thiang tak nei ula; chutichuan, an sawichhiatna che u kawngah chuan, Kristaa in awm dân ṭha tak sawihnâwmtute chu tihmualphovin an awm thei ang,”_ tih hi ani.

Apologetic sermon chu zirtirna dik lo chanchin tha hmanga lo do letna hi a ni. Apologetic sermon hian kohhrana zirna dik lo lo lut leh ringtu te an pen bo loh nan a veng a. kan rinna leh Kohhran a tluk chhiat loh nan apologist kan nih hi a pawimawh hle dawn a ni. Paula chuan apologist a nih thu Filipi khua mite hnena lehkha a thawnah khan ti hian a tarlang a “Chanchin Tha tan tura ruat ka nih hriain….” Tiin (Filipi 1:16). Thessalonika khuaa a hun hman dân (Tirh 16:2-3), Atheni a Missionary hna a thawh laia a rawngbawl dân (Tirh 17:22-24) leh Christian Chanchin Ṭha dodaltu lal Agrippa leh Festa te hmaa Krista thihna leh thawhlehna chungchang a dinpui aṭang te khan Tirhkoh Paula hi Apologist tha tak a ni tih kan hre thei a ni. Petera pawn ringtute chu chanchin venghim turin eng tik lai pawha in ring renga awm turin min chah bawk a ni (1Pet 3:16).

Kum zabi pahnih hun lai khan kohhran ten zirtirna dik lo vuak vel hi an tuar nasa em em a. Mahse vanneih thalk takin Justin Martyr leh Tertullian ten zirtirna dik lo chu an do let a. An ni hian kristian thurin thlavang hauh nan lehkha bu tam tak an ziak nghe nghe a ni. Tunlai hunah erawh chuan thiamna leh finna sang chho zelah Pathian awm lo ring pawh an tha hnem tawh hle. A chhan nia lang chu mihring ten mahni theihna hmanga thil an tih theih tawh em vang leh Pathian chungchang zawhna an neih te chhang let tu tur, hrilhfiah tu tur an awm loh vang pawh a ni thei a. Norman Geisler, Josh McDowell, William Lane Craig, Lee Strobel, Daniel B wallace, Ravi Zacharias te hi tun laia Christian Apologists ṭha kan neih te chu an ni a. Ravi Zacharias, India apiang leh seilian. Mormon ( Latter day saint church ) pawhin; evangelical kristian zinga DL Moody-a hnua an Tabernacle-a thusawi tura an sawm awm chhun. Oxford & Cambridge, Harvard, Princeton leh Yale tih vela University zirlaite zawhna leh chhanna hmanpui thintu ani. Ravi Zachariah-a International ministry hi apologetic rawngbawlna pui ber a ni kan ti thei awm e. A ni hian zawhna khirhkhan leh harsa te chu a chhang let thin a, rawngbawlna pawimawh tak a ni. William Lane Craig hi lehkhathiam, mifing leh pa fel hmel tak a ni a, Athiest tam tak a lo debate tawh bawk.

Mi tamtakin Pathian nihna, thilsiam chanchin, Bible thuneihna, Christian doctrine,etc.. chungchangah zawhna tam tak an siam thin a. Chung te chu Christian apologist preacher te chuan an chang let thin. Tunlai hunah science thiamna a sang tawh zia chu kan hre vek ang a, zawhna khirhkhan tak tak pawh a piang zel dawn tih hi a chiang em em ani. Christian thurin thlavang hauh tu tur leh humhim tu tur apologist te hi tamtak kan mamawh dawn a. A bik takin thalai te kan in buasaih nasat a ngai dawn a ni.

Eng tin nge Apologist kan nih theih ang?

Kan sakhaw vawn leh kan Rin PATHIAN a chanchin leh a hnathawh dante; humhima, chhan thei tur chuan keimahni ngeiin kan hriatchian hmasak angai ani. Apologist ṭha tak ni tur chuan Christian rinna, zirtirna leh Bible thu hi thûk taka hriat a ngai a ni. “Kan hriat chin hi zawm ila, Pathian thu hi hriat ṭeuh lam a ni lo” tite tân chuan Apologist nih hi thil theih loh a ni. Heng ngaih dân neite hi a tlânngpuiin thûk leh zuala Pathian hriatna kawnga beng dawh an ni ngai lo bawk. Apoligist ni tur hian expert nih kher a ngai chuang lo, mahse ringtu chuan a chhan leh vang leh amaha beiseina neitu te lakah chuan a rinna chu a sawi fiah thei tur a ni. Christian tawh phawt chuan mite hriatah a rinna chu awmze nei leh chiang takin a sawi, lantir thei tur ani (1 Pet 3:15; 2 Tim 2:25).

Kan tun hun zelah Christiannity hi nasa taka beih a ni reng a, kan chĕnna Society leh kil hrang² atanga beih ani reng. Chumi chauh ni lo vin, Christianna chhung aṭang hian inbeihna nasa tak a awm reng bawk. Hman ni lawk pawh khan Kristian thuhril tu ropui tak ni thin ‘Saya Paing Soe’ Buddhist-a an let leh thu kha kan hriat theuh ka ring. A ni hi Pathian thu zirna lamah degree sang tak nei a ni a, a rawngbawlna vangin Buddhist sing chuang kristianah an in let a nih kha. Buddhist a nih tak hnuah hian kristian te chu nasa taka beiin social media lamah ‘A Shin Aggha Dhamma (buddhist puithiam)’ nen an inkawmna video pawh tamtak hmuh tur a awm. A Shin Aggha Dhamma-a phei chuan kristian te beih nan ‘Tual that hmang Pathian’ lehkha bu a chhuah nghe nghe. Kan sawi duh tak chu Myanmar rama kristian te hi beihna kan tawk nasa a ni tih hi. Mahse tunthlengin kan rinna humhim tu tur apologist an la awm lo chu nih hi. An awma kan hre lo zawk nge?

Tlangkawmna

Rinna phatsanna vengtu tur atân hian Apologist kan nih theuh hi a va pawimawh tak em! Pathianin Zawlnei Isaia hnenah ‘Tunge ka tirh ang a, tunge ka tan kal ang?’ tia a sawi kha hre rengin keimahnia midangin beiseina an neih te chhang thei turin i inbuatsaih sauh² ang u.

Reference:

1. Rev. Van Biak Muan, Worship and Preacching, for class note (2019).

2. https://sekibuhchhuak.wordpress.com

3.https://www.merriam-webster.com/dictionary/apologist

Comments

Popular posts from this blog

Maimawm(Spider)

MISSIONARY-TE ṬHIAN

ISUA LEH LITERATURE